
PESEL w Polsce: dlaczego jest potrzebny obcokrajowcowi i jak go uzyskać
Po przeprowadzce do Polski obcokrajowiec musi załatwić wiele spraw administracyjnych: podjąć zatrudnienie, zarejestrować się w systemach państwowych, otworzyć konto w banku czy skorzystać z opieki medycznej. W wielu przypadkach niezbędny jest do tego numer PESEL.
Wyjaśniamy, czym jest PESEL, gdzie jest wykorzystywany i jak obcokrajowiec może go wyrobić.
Czym jest PESEL
PESEL to indywidualny numer identyfikacyjny składający się z 11 cyfr. Jest nadawany danej osobie raz i używany w polskich rejestrach państwowych.
Numer zawiera informacje o dacie urodzenia, płci właściciela oraz cyfrę kontrolną. Nie zmienia się on w przypadku przeprowadzki, zmiany pracodawcy czy uzyskania nowego dokumentu pobytowego.
PESEL nie potwierdza legalności pobytu ani pracy w kraju. Nie zastępuje wizy, karty pobytu, zezwolenia na pracę ani żadnego innego dokumentu określającego status obcokrajowca.
Dlaczego obcokrajowiec potrzebuje numeru PESEL w Polsce
Numer ten jest wykorzystywany w kontaktach z urzędami państwowymi oraz instytucjami prywatnymi. Może być wymagany:
Dla osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest płatnikiem VAT, PESEL zazwyczaj pełni funkcję identyfikatora podatkowego. Przedsiębiorcy używają numeru NIP.
Jak uzyskać PESEL w Polsce
Sposób załatwienia sprawy zależy od tego, czy cudzoziemiec posiada zameldowanie.
Uzyskanie numeru PESEL przy zameldowaniu
Podczas dokonywania zameldowania, czyli rejestracji pobytu pod konkretnym adresem na okres dłuższy niż 30 dni, numer PESEL jest zazwyczaj nadawany automatycznie.
Procedura odbywa się w urzędzie miasta lub gminy właściwym dla miejsca zamieszkania. Z reguły nie ma potrzeby składania odrębnego wniosku o nadanie numeru.
Uzyskanie numeru PESEL bez zameldowania
Cudzoziemiec może uzyskać numer PESEL również bez zameldowania, jeśli jest on wymagany na podstawie przepisów prawa.
Wniosek składa się w urzędzie gminy. W dokumencie należy wskazać konkretną podstawę prawną, z której wynika obowiązek posiadania numeru identyfikacyjnego. Może ją wskazać instytucja żądająca numeru PESEL, na przykład ZUS lub urząd skarbowy.
Sama chęć posiadania numeru nie jest wystarczająca. Wnioskodawca musi wyjaśnić, w jakiej oficjalnej procedurze jest on niezbędny.
Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania numeru PESEL
Zazwyczaj wnioskodawca musi przygotować:
Dane we wniosku muszą być zgodne z informacjami zawartymi w paszporcie. Szczególną uwagę należy zwrócić na pisownię imienia i nazwiska, datę urodzenia oraz numer dokumentu.
W wielu przypadkach wniosek należy złożyć osobiście, ponieważ urzędnik weryfikuje tożsamość wnioskodawcy.
Gdzie wyrobić numer PESEL
W przypadku zameldowania na pobyt stały lub czasowy dokumenty składa się w urzędzie miasta lub gminy właściwym dla miejsca zamieszkania.
Jeśli numer PESEL wyrabiany jest bez zameldowania, można zgłosić się do urzędu gminy, który przyjmuje wnioski na podstawie odpowiednich przepisów prawa. Przed wizytą warto sprawdzić tryb obsługi oraz konieczność wcześniejszego umówienia się na spotkanie.
Ile kosztuje wyrobienie numeru PESEL
Nadanie numeru PESEL jest bezpłatne.
Jeśli wniosek został wypełniony poprawnie, przedstawiono komplet dokumentów, a podstawa prawna została potwierdzona, numer może zostać nadany podczas rozpatrywania wniosku. W przypadku wykrycia błędów urząd poprosi o ich poprawienie lub uzupełnienie danych.
Czy można pracować w Polsce bez numeru PESEL
W niektórych sytuacjach obcokrajowiec może rozpocząć proces zatrudnienia bez numeru PESEL. Jednakże pracodawca często potrzebuje go do wypełnienia obowiązków podatkowych, ubezpieczeniowych oraz kadrowych.
Dlatego nie warto zwlekać z wyrobieniem numeru PESEL, zwłaszcza jeśli planuje się podjęcie legalnej pracy, korzystanie z usług medycznych lub załatwianie spraw w urzędach państwowych.
Zespół WorqOn pomaga obcokrajowcom w kwestiach związanych z zatrudnieniem i formalnościami w Polsce. Zostaw zgłoszenie, aby dowiedzieć się, jakie kroki należy podjąć w Twojej sytuacji.